Powstanie Fundusz Kolejowy oraz Straż Ochrony Metra

Dnia 23 listopada br. Sejm rozpatrzy w 1. czytaniu 3 rządowe projekty ustaw dotyczące transportu kolejowego. Zgodnie z nimi powstanie m.in. Fundusz Kolejowy, finansowany głównie z części wpływów uzyskanych z opłaty paliwowej. Projekty mają za zadanie wdrożenie „Strategii restrukturyzacji i prywatyzacji Grupy PKP S.A.”. Pierwsza z proponowanych ustaw to projekt ustawy o Funduszu Kolejowym. Główny cel aktu to przeznaczenie dodatkowych środków na inwestycje i utrzymanie infrastruktury kolejowej. Realizacją zadań związanych z polityką transportową w zakresie międzywojewódzkich przewozów pasażerskich, wykonywanych w ramach służby publicznej, będzie się przejściowo zajmował (w roku bieżącym) Minister Transportu i Budownictwa. W następnych latach zadania te będą dofinansowywane z budżetu państwa. Zgodnie z ustawą powstanie Fundusz Kolejowy - jako wyodrębniony rachunek bankowy prowadzony przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Głównym źródłem finansowania Funduszu mają być wpływy w wysokości 20% z opłaty paliwowej (pobieranej od wprowadzanych na rynek krajowy paliw silnikowych). Wpływy Funduszu będą pochodzić także ze sprzedaży akcji w spółkach, przekazanych ministrowi właściwemu do spraw transportu przez Skarb Państwa, kredytów lub pożyczek oraz obligacji emitowanych na rzecz Funduszu Kolejowego. Pieniądze zgromadzone na koncie Funduszu będą przeznaczane m.in. na remonty i utrzymanie infrastruktury kolejowej, finansowanie i współfinansowanie przygotowania oraz realizacji inwestycji w infrastrukturę kolejową, likwidację zbędnych linii kolejowych. Środki Funduszu mają także zapewnić pokrycie utraconych przez przewoźników, w latach 2002-2003, wpływów z tytułu ustawowych ulg taryfowych w krajowych przewozach pasażerskich. Dodajmy, że w Strategii przyjęto, iż stworzy się Krajowy Fundusz Transportowy, z dwoma odrębnymi subfunduszami, tj. Krajowym Funduszem Drogowym i Funduszem Kolejowym. Miało to nastąpić w wyniku nowelizacji ustawy o autostradach płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym. Ponieważ jednak była ona wielokrotnie zmieniana, a zakres kolejne nowelizacji jest szeroki - zdecydowano się wydać odrębną ustawę. Z kolei najważniejsze zmiany w ustawie o transporcie kolejowym dotyczą finansowania utrzymania powszechnie dostępnej infrastruktury kolejowej oraz dofinansowania przewozów pasażerskich wykonywanych w ramach świadczenia usług publicznych, czyli przewozów międzywojewódzkich. Nowelizacji podlegają ponadto zasady ustalania opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej. Mają one doprowadzić do stopniowego obniżenia opłat za jej używanie. Nowelą tworzy się ponadto Straż Ochrony Metra, na wzór straży ochrony kolei. Wprowadza ona też definicje linii kolejowej o znaczeniu państwowym, linii kolejowej o znaczeniu obronnym oraz linii kolejowej o znaczeniu wyłącznie obronnym. Zmienia też prawne znaczenie pojęcia „bocznica kolejowa”. Zmianami wprowadzono też m.in. obowiązek zawierania umów ramowych o świadczenie regionalnych kolejowych przewozów osób, na czas nie krótszy niż 3 lata, i na ich podstawie zawierania umów na okres obowiązywania rozkładu jazdy pociągów. W projekcie ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego stworzono możliwość przeznaczania części wpływów z akcyzy od paliw silnikowych na utrzymanie i inwestycje w infrastrukturę kolejową. Umożliwiono nim w nim także Ministrowi Transportu i Budownictwa finansowanie lub dofinansowanie budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony infrastruktury kolejowej. Zgodnie z nowelizacją pod pojęciem infrastruktury transportu lądowego rozumie się nie tylko drogi publiczne, lecz także infrastrukturę kolejową.

Jak podkreśla Rząd, jego polityka transportowa zmierza do zachowania znaczącego udziału transportu kolejowego w strukturze przewozów w Polsce. Można to zrealizować m.in. przez zaangażowanie środków publicznych w utrzymanie infrastruktury kolejowej. Służy temu ww. Strategia.